شاخص سرمایه گذاری چیست؟


شاخص بورس چیست؟ از شاخص کل تا هم‌وزن

بورس مجنون

نقشه سرخ‌رنگ بورس دوباره خبرساز شد و روز گذشته حدود ۸۵ درصد نمادهای بازار سرمایه در یک حرکت غافلگیرانه منفی شدند. عقب‌نشینی حدود ۱۵.۵ هزار واحدی شاخص کل بازار سرمایه در شرایطی روی داد که به عقیده سهامداران هیچ اتفاق ویژه‌ای رخ نداده تا بورس را این‌چنین به واکنش وادار کند.

شرق: نقشه سرخ‌رنگ بورس دوباره خبرساز شد و روز گذشته حدود ۸۵ درصد نمادهای بازار سرمایه در یک حرکت غافلگیرانه منفی شدند. عقب‌نشینی حدود

۱۵.۵ هزار واحدی شاخص کل بازار سرمایه در شرایطی روی داد که به عقیده سهامداران هیچ اتفاق ویژه‌ای رخ نداده تا بورس را این‌چنین به واکنش وادار کند. سقوط دیروز شاخص کل از کانال یک‌میلیون‌و ۴۰۰ هزار واحد در حالی بود که شهریور سال گذشته شاخص کل بازار سرمایه تقریبا در ارتفاع ۱.۵ میلیون واحد بود و دیدار ابراهیم رئیسی از بازار سرمایه، سهامداران را به حمایت دولت سیزدهم از بورس و جبران ضرر امیدوار کرده بود. حالا اما نه‌تنها شاخص کل بورس از سطح شهریور سال گذشته عقب نشسته است، بلکه به عقیده بسیاری از سهامداران به نظر می‌رسد رفتار بازار سرمایه دیگر از منطق خاصی پیروی نمی‌کند.

ریزش غیرمنتظره بورس

اول هفته کم‌خبر ایران با ریزش غیرمنتظره شاخص کل بازار سرمایه و از دست رفتن کانال یک‌میلیون‌و ۴۰۰ هزار واحدی همراه شد. دیروز شاخص کل بورس تهران با عقب‌نشینی ۱۵‌هزار‌و ۴۲۲ واحدی در ارتفاع یک‌میلیون‌و‌۳۹۷‌هزار‌و ۴۳۴ واحد قرار گرفت. نقشه یکسره قرمز بورس دیروز دوباره موجی از واکنش سهامداران را در فضای مجازی برانگیخت؛ کاربرانی که به نظر می‌رسید شوکه شده‌اند و معتقد بودند که بورس دیگر تحلیل‌پذیر نیست. این اتفاقات در حالی رخ می‌دهد که فعالان بازار سرمایه انتظار طولانی شاخص سرمایه گذاری چیست؟ برای جبران ضرر را پشت سر گذاشته‌اند. ضرر سنگین سهامداران ایرانی در اوج بازگشت تحریم‌های اقتصادی رخ داد؛ آنجا که دولت اعلام کرد برای مقابله با تحریم‌ها به دنبال تقویت تولید و تأمین سرمایه مورد نیاز از طریق بورس است. به دنبال موج تقاضای ورود شهروندان ایرانی به بازار سرمایه، شاخص بورس رشد خیره‌کننده داشت. بسیاری از کارشناسان بازار سرمایه اعتقاد داشتند چند برابر شدن تقاضا در بازار سرمایه در حالی رخ داده که شمار عرضه‌های بورسی تغییری نکرده و در نتیجه رشد حبابی در بورس رخ داده است. آنها معتقد بودند که حباب بورس به‌زودی می‌ترکد و موج بی‌اعتمادی گریبان بازار سرمایه را می‌گیرد. هرچند برخی دیگر از کارشناسان اصطلاح حباب بورس و تحلیل این دسته از کارشناسان را رد می‌کردند و بازار سرمایه را با بازارهای سنتی و رشد تورمی نرخ‌ها در آن قیاس می‌گرفتند. در نهایت اینکه شاخص بورس که از عدد دو میلیون واحد عبور کرده بود، سقوط سنگینی را تجربه کرد و بسیاری از سهامداران را به زیان‌های بزرگ نشاند. زیان سنگین سهامداران خرد در بازار سرمایه بارها موجب تجمع آنها جلوی ساختمان بورس شد و دولت سیزدهم در ابتدای تحویل‌گرفتن کابینه وعده داد بازار سرمایه را سر‌و‌سامان بدهد، اما حالا حدود یک سال از فعالیت دولت سیزدهم گذشته و شاخص کل بورس از سطح شهریور سال گذشته هم عقب‌نشینی کرده است.

عقب‌نشینی بورس دور از انتظار نبود

عقب‌نشینی دیروز شاخص کل بورس از کانال یک‌میلیون‌و ۴۰۰ هزار واحد از نظر بسیاری از سهامداران غیرمنتظره و تحلیل‌ناپذیر بود. سارا فلاح، کارشناس بازار سرمایه اما توضیحاتی درباره علت عقب‌نشینی اکثر نمادهای بورسی دارد. او در گفت‌وگو با «شرق» درباره وضعیت پیش‌‌آمده برای بورس می‌گوید: روند بازار در میان‌مدت نزولی بود و انتظار چنین اتفاقی در بازار می‌رفت. اگر بازار را به دو دسته «صنایع بزرگ» و «صنایع کوچک و متوسط» تقسیم کنیم، صنایع بزرگ تحت تأثیر قیمت کامودیتی‌های جهانی هستند که قیمت‌هایشان همه به دلیل رشد شاخص دلار در رکود رفته است. بازار ما نیز از این وضعیت جهانی متأثر شده است. از طرفی رشدی را در قیمت دلار نیمایی که بازار با آن محاسبه می‌شود نیز شاهد نبودیم. بنابراین منطقا نمی‌توانیم انتظار شرایط خوبی را برای شرکت‌های بزرگ داشته باشیم. او ادامه می‌دهد: در دو، سه هفته اخیر نیز در شرکت‌های کوچک و متوسط برای سهام‌هایی که خبری در صنعتشان بوده، شاهد رشد بوده‌ایم پس طبیعی است که اکنون بخواهند ذخیره سود کنند. با توجه به اینکه در برجام هم ظاهرا چشم‌انداز روشن گذشته وجود ندارد و بازار از گشایش اقتصادی به‌موقع ناامید شده، از این منظر هم نمی‌توان خوش‌بین بود. مجموع این عوامل بازار را به شکل فعلی درآورده است. از نظر تکنیکالی هم شاخص یک حمایت مهم را از دست داده و احتمالا شاخص کل اول تا یک و 380 و بعد تا یک و 350 واحد پایین بیاید.

از نگاه این تحلیلگر بازار سرمایه، احتمالا وضعیت بازار تا دو، سه ماه آینده با همین روند ادامه دارد تا وقتی گزارش‌های شش‌ماهه شرکت‌ها ارائه شود. او می‌گوید گزارش‌های آخر شهریور اثرگذار هستند، اگر خوب نباشند که با توجه به گزارش نامطلوب ماهانه، به نظر نمی‌آید خوب باشند، وضعیت نامطلوب ادامه پیدا می‌کند تا آذر که بودجه سال آینده بسته می‌شود و آنگاه با توجه به بودجه می‌توان پیش‌بینی کرد که سیاست دولت درباره شرکت‌ها چیست؛ آیا حمایتی است یا نه؟ اگر در آن نقطه حمایت اتفاق بیفتد، سهم‌های بزرگ‌تر می‌توانند رشد داشته باشند.

نگاه منفی بورس به مذاکرات احیای برجام

مجید محمدعلیزاده‌آرانی، دیگر کارشناس بازار سرمایه هم علت وضعیت فعلی بازار را این‌گونه به «شرق» توضیح می‌دهد: بازار منتظر اعلام نتیجه برجام است و هرازگاهی با توجه به اخبار و فرایند مذاکرات به استقبال نتیجه مذاکرات می‌رود ولی متأسفانه زمانی که مذاکرات متوقف می‌شود یا اخبار خوبی از برجام به گوش نمی‌رسد، بازار واکنش نشان داده و مجددا پا پس ‌می‌کشد و با ریزش شاخص مواجه می‌شویم. محمدعلیزاده‌آرانی معتقد است عوامل داخلی که روی شاخص اثرگذار باشد در حال حاضر چندان وجود ندارد و از لحاظ ارزندگی و ارزش ذاتی، قیمت روز سهام و. سهم‌ها بسیار ارزنده هستند و شرایط برای سرمایه‌گذاری در بلندمدت مناسب است ولی بعضی تصمیمات خلق‌الساعه که در مدیریت بازار سرمایه توسط نهادهای نظارتی اتخاذ می‌شود، باعث شده اعتماد سرمایه‌گذاران به روند باثبات مقررات و شرایط بازار از بین برود.

جبران زیان در بورس مشکل است

این کارشناس در پاسخ به این سؤال که آیا راهی برای جبران زیان سنگین سرمایه‌گذاران وجود دارد یا خیر؟ می‌گوید: بله ولی شرایط فعلی بسیار پیچیده است و جبران زیان برای سرمایه‌گذاران گرچه ممکن است اما زمان می‌برد. او ادامه می‌دهد: در حال حاضر چون برجام به سرانجام نرسیده، دولت درگیر کسری بودجه است و راهی برای ورود ارز ناشی از صادرات نفت و سایر محصولات به کشور ندارد، لذا مجبور است با استقراض، چاپ پول، فروش سهام و انتشار اوراق بدهی فقط هزینه‌های بودجه جاری را تأمین کند. بنابراین راه فقط زمانی هموار می‌شود و سرمایه‌گذاران فقط زمانی می‌توانند به جبران زیانشان امیدوار باشند که دولت دست از سر بازار سرمایه بردارد و به شکل دیگری تأمین مالی کند و هم‌زمان ارزهای صادراتی هم به کشور بازگردند. آن زمان، زمان مطلوبی برای جبران بخشی از زیان‌ها است. بنابراین به عقیده من بسیاری از زیان‌ها قابل جبران است اما فرایند آن حداقل یکی، دو سالی زمان می‌برد.

شاخص کل بیانگر چیست؟

شاخص‌ها بورس، انواع مختلفی دارند که هر کدام، وضعیت بورس را از جنبه‌ خاصی نشان می‌دهد، بنابراین سرمایه‌گذاران در تحلیل شاخص‌های بورس باید به کارکرد هر شاخص توجه کافی داشته باشند.

شاخص، در مفهوم کلی، معیاری است که بر اساس آن می‌توان چیـزی را شاخص سرمایه گذاری چیست؟ تشخیص داد. در بورس هم شاخص‌ها، در واقع معیارهای مهمی هستند که با بررسی و تحلیل آنها، می‌توان وضعیت گذشته و حال بورس را از جنبه‌های مختلف، ارزیابی و حتی روند آینده بورس را پیش‌بینی کرد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی بازار سرمایه(سنا)، طبیعتا باتوجه به نقش بسیار مهمی که شاخص‌های بورس، در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران ایفا می‌کنند، نوسانات شاخص‌ها نیز برای سرمایه‌گذاران بسیار حائز اهمیت است. شاخص‌ها در بورس، انواع مختلفی دارند که هر کدام، وضعیت بورس را از جنبه‌ خاصی نشان می‌دهد، بنابراین سرمایه‌گذاران در تحلیل شاخص‌های بورس باید به کارکرد هر شاخص توجه کافی داشته باشند.

شاخص کل

شاخص کـل که به آن شاخص قیمت و بازده نقدی هم می‌گویند، بیانگر سطح عمومی قیمت و سود سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس است، به بیان ساده‌تر، "تغییرات شاخص کل در واقع بیانگر میانگین بازدهی سرمایه‌گذاران در بورس است ".

بازدهی سرمایه‌گذاران در بورس از دو طریق بدست می‌آید. اول دریافت سود نقدی سالیانه و دوم، تغییر قیمت سهم در طول دوره سرمایه‌گذاری. برای مثال، فردی را درنظر بگیرید که سهام شرکت الف را در ابتدای سال، با قیمت 150 تومان خریداری می‌کند. اگر قیمت سهام این فرد در پایان سال، به 180 تومان افزایش یابد و شرکت، در پایان سال نیز 15 تومان به عنوان سود نقدی، به ازای هر سهم توزیـع کند، این فرد مجموعا 45 تومان سود از محل شاخص سرمایه گذاری چیست؟ افزایش قیمت سهم و دریافت سود نقدی بدست آورده است و بنابراین، بازدهی وی در پایان سال، 30 درصد خواهد بود، زیرا سرمایه وی از 150 تومان به 195 تومان افزایش یافته است .

تغییرات شاخص کل نیز دقیقا بیانگر میانگین بازدهی بورس است، بنابراین، اگر به عنوان مثال، شاخص کل بورس در ابتدای سال، 20 هزار واحد باشد و در پایان سال، با 10 هزار واحد افزایش، به 30 هزار واحد برسد، به این معناست که میانگین بازدهی بورس از محل افزایش قیمت سهام شرکت‌ها و تقسیم سود نقدی بین سرمایه‌گذاران در آن سال، 50 درصد بوده است :

(میزان رشد شاخص در طول سال) 10000 = 50 % × 20000

دو نکته قابل توجه درخصوص شاخص کل می‌بایست مدنظر سرمایه‌گذاران باشد :

نکتـه اول اینکه افزایش شاخص کل، لزومـا به معنای سودآوری سهام همه شرکت‌های حاضر در بورس نیست، همانطور که کاهش شاخص کل نیز لزوما به معنای ضرردهی سهام همه شرکت‌ها در بورس نیست، زیرا همانگونه که گفته شد، شاخص کل، بیانگر میانگین بازدهی بورس است و چه بسا، در برخـی موارد، علیرغم رشد قابل توجه شاخص کل بورس، برخی سهام با افت قیمت مواجه شده و سهامداران خود را با زیان مواجه سازنـد و یا در شرایطی که شاخص کل با کاهش مواجه است، برخی سرمایه‌گذاران که سهام ارزنده‌ای را در سبد سهام خود دارند، سود قابل قبولی بدست می‌آورند.

بنابراین، سرمایه‌گذاران نباید صرفا با اتکا به اخبار رشد شاخص کل و بدون بررسی کامل درخصوص ارزش ذاتی سهام، اقدام به سرمایه‌گذاری در بورس کنند و حتی در شرایط رشد مستمر شاخص‌ کل نیز در انتخاب سهام، کاملا دقت کنند .

نکته دوم ارتباط بیـن شاخص کل و سبد سهام است. حتما به خاطر دارید که یکی از اصول بسیار مهم سرمایه‌گذاری در بورس، تشکیل سبد سهام متنـوع است. هر اندازه سبد سهام یک سرمایه‌گذار، متنوع‌تر و به ترکیب سهام شرکت‌های موجود در بورس نزدیک‌تر باشد، بازدهی آن سرمایه‌گذار نیز به متوسط بازدهی کل بورس که توسط شاخص کل نشان داده می‌شود، نزدیک‌تر خواهد بود، تا آنجا که اگر فردی بتواند ترکیب سهام موجود در سبد سهـام خود را به طور کامل، منطبق بر ترکیب تمامی سهام حاضر در بورس کند، بازدهی وی نیز به طور کامل منطبق بر نوسانات شاخص کل بورس خواهد بود و مثلا با رشد 30 درصدی شاخص، وی نیـز حدودا 30 درصد سـود به دست خواهد آورد .

شاخص بورس چیست؟ از شاخص کل تا هم‌وزن

شاخص بورس چیست

شاخص بورس چیست؟ از شاخص کل تا هم‌وزن

در دنیای اقتصاد روزی نیست که درباره بازارهای بورسی و آمار و اطلاعات مربوط به آن‌ها صحبت نشود. در میان این حجم از اطلاعات، یکی از انواع داده‌های بااهمیت، شاخص‌های بورس هستند که هر یک کاربرد خاص خود را دارد. شاخص‌های بورس متاثر از معاملات بازار هستند و هر روز تغییر می‌کنند. اما انواع شاخص بورس چیست؟ هر یک از این شاخص‌ها چه کاربردی دارند؟ کدام شاخص از دیگر شاخص‌ها مهم‌تر است؟ در ادامه این مطلب پاسخ این سوال‌ها را دریافت خواهید کرد.

شاخص بورس چیست؟

شاخص بورس چیست؟

برای توضیح شاخص بورس ابتدا باید دید مفهوم شاخص چیست. در تعریف لغوی شاخص آمده، «شاخص عددی است که میانگین ارزش مجموعه اقلامی که به هم مرتبط هستند را بر اساس درصدی از همان میانگین در فاصله زمانی دو تاریخ بیان می‌کند».

آنگونه که از این تعریف برمی‌آید، شاخص نمایه‌ای از مجموعه متغیرهای همگن است. برای نمونه، در معاملات بورس اوراق بهادار به دلیل اینکه سهام، دارایی اصلی‌ای است که معامله و مبادله می‌شود، قیمت آن متغیر اصلی محسوب می‌شود. با در نظر داشتن این مساله در ادامه به شرح هر یک از شاخص‌هایی که در بازار بورس ایران استفاده می‌شود، می‌پردازیم.

بورس اوراق بهادار تهران، هشت شاخص بسیار مهم دارد که در نزد تحلیلگران و سرمایه‌گذاران بازار اهمیت بالایی دارند. این هشت شاخص بازار بورس عبارتند از شاخص کل قیمت، شاخص قیمت و شاخص سرمایه گذاری چیست؟ بازده نقدی، شاخص بازده نقدی، شاخص صنعت و شاخص مالی، شاخص سهام آزاد شناور، شاخص بازار اول و بازار دوم، شاخص ۵۰ شرکت برتر و شاخص ۳۰ شرکت بزرگ. در ادامه به زبان ساده توضیح می‌دهیم که هر یک از این شاخص‌های بورسی چیست و چه چیزی را نشان می‌دهد.

شاخص کل قیمت

بر اساس آنچه قبلا بیان شد، شاخص نمایانگر سطح عمومی قیمت برای کل یا گروهی از سهام است. بنابربراین شاخص کل قیمت، میزان کلی قیمت همه سهام موجود در بازار بورس را نشان می‌دهد.

شاخص یک عدد را نشان می‌دهد و واحد اندازه‌گیری مخصوصی برای آن تعیین نشده است. بنابراین برای آن که شاخص قابل تحلیل و تفسیر باشد، با شاخص سرمایه گذاری چیست؟ مشخص کردن یک سال به عنوان پایه، همه آمار شرکت‌‌ها در همان سال به عنوان آمار و ارقام پایه تعریف ‌‌می‌شود. سپس تغییراتی که سهام در سال‌های پس از آن داشته است را در مقایسه با سال پایه تحلیل می‌کنند. تحلیلگران با این روش به رشد یا افت شاخص دست پیدا می‌کنند.

شاخص کل قیمت به این صورت محاسبه ‌‌می‌گردد:

فرمول محاسبه شاخص کل قیمت

(ارزش جاری بازار سهام در زمان محاسبه) ٫ (ارزش جاری بازار سهام در تاریخ مبدا) × ۱۰۰

در این فرمول در مخرج کسر، اعداد ذکر شده در سال پایه قرار می‌گیرند. اما در اینجا ارزش جاری که در صورت و مخرج کسر آمده است، چه چیزی را نشان ‌‌می‌دهد؟ ارزش جاری هر سهام از حاصل ضرب قیمت پایانی سهم در تعداد سهام هر شرکت به دست می‌آید.

فرمول محاسبه ارزش جاری سهم

قیمت پایانی سهم × تعداد سهام شرکت

همچنین دقت کنید که در بازار بورس تهران، سال ۱۳۶۹ به عنوان سال پایه در نظر گرفته شده است و ارزش سهام در آن سال مبنای محاسبه‌‌ها قرار گرفته است.

تصور کنید که کل بازار از سال ۱۳۶۹ تاکنون از سه سهم ۱، ۲ و ۳ تشکیل شده باشد که تعداد سهام و ارزش هر سهم به شرح زیر است:

سهم ۱: ۱۰۰۰ سهم به ارزش ۱۰۰۰ ریال

سهم ۲: ۲۰۰۰ سهم به ارزش ۳۰۰۰ ریال

سهم ۳: ۲۰۰۰ سهم به ارزش ۲۰۰۰ ریال

بنابراین ارزش جاری بازار در سال ۱۳۶۹ اینگونه محاسبه ‌‌می‌شود:

(۱۰۰۰*۱۰۰۰) + (۲۰۰۰*۳۰۰۰) + (۲۰۰۰*۲۰۰۰) = ۱۰۰۰۰۰۰+۶۰۰۰۰۰۰+۴۰۰۰۰۰۰=۱۱۰۰۰۰۰۰

در سال ۱۳۷۰، ارزش جاری بازار برابر با ۱۱ میلیون ریال بوده است و مطابق با فرمول شاخص کل قیمت، شاخص در آن سال ۱۰۰ واحد بوده است.

اکنون تصور کنید که در سال ۱۳۷۱ قیمت سهام ۱ به ۲۰۰۰ ریال؛ سهام ۲ به ۲۷۵۰ ریال و سهام ۳ به ۲۵۰۰ ریال افزایش یابد. در نتیجه ارزش سهام جاری بازار در سال ۱۳۷۱ برابر است با:

(۱۰۰۰*۲۰۰۰) + (۲۰۰۰*۲۷۵۰) + (۲۰۰۰*۲۵۰۰) =۲۰۰۰۰۰۰+۵۵۰۰۰۰۰+۵۰۰۰۰۰۰=۱۲۵۰۰۰۰۰

بنابراین همان گونه که در محاسبه‌های بالا دیده ‌‌می‌شود، در این مثال ارزش سهام جاری بازار در سال ۱۳۷۰ به ۱۲۵۰۰۰۰۰ افزایش یافته است. در نتیجه در برآورد شاخص قیمت کل، رشد ۱۴ درصدی را مشاهده ‌‌می‌کنیم:

(۱۲۵۰۰۰۰۰/۱۱۰۰۰۰۰۰) × ۱۰۰ = ۱۱۴

همان گونه که در مثال فوق دیده شد، شاخص کل در مقایسه با سال ۱۳۶۹، ۱۴ درصد رشد داشته است.

نکات اساسی درباره شاخص کل قیمت

هنگامی که شرکت‌‌ها از مطالبات سهامداران و از محل آورده نقدی سرمایه خود را افزایش ‌‌می‌دهند و نیز زمانی که تعداد شرکت‌‌ها کاهش یا افزایش می‌یابد، شاخص کل قیمت تعدیل ‌‌می‌شود که از بیان محاسبات آن صرف نظر می‌کنیم.

بیشتر بخوانید

وقتی که سهامی به علت‌های گوناگون همچون برگزاری مجمع عمومی عادی یا عادی به طور فوق العاده بسته ‌‌می‌شود، آخرین قیمت روز پایانی معاملات برای مبنای قیمت آن سهام در شاخص در نظر گرفته ‌‌می‌شود.

از آن جا که شاخص کل قیمت بستگی به تعداد سهام هر شرکت دارد و در نتیجه شرکت‌های وسیع‌تر باعث بیشترین تاثیر بر شاخص بورس می‌شوند، نباید تنها این شاخص بورس و تغییرات آن را مبنای تحلیل بورس قرار داد. در تحلیل منطقی‌تر و جامع‌تر از روند بورس باید سایر انواع شاخص شاخص سرمایه گذاری چیست؟ را نیز مد نظر قرار داد.

سهام پذیرش شده در بازار بورس اوراق بهادار تهران بر مبنای معیارهای تعداد سهام، سودآوری، میزان نقد شوندگی، درصد شناوری سهام و دیگر عوامل در بازار اول یا بازار دوم قرار می‌گیرند. در هر یک از بازارهای اول و دوم، شاخص کل قیمت جداگانه محاسبه ‌‌می‌گردد و به عنوان شاخص کل قیمت بازار اول و شاخص کل قیمت بازار دوم نام برده ‌‌می‌شود.

شاخص کل هم ‌وزن

یک شاخص دیگر در بازار بورس، شاخص کل هم‌ وزن است که همچون شاخص کل قیمت محاسبه می‌شود. اما تفاوت شاخص کل با شاخص کل هم‌وزن چیست؟ تنها تفاوتی که میان محاسبه این دو شاخص وجود دارد، این است که در شاخص کل قیمت تعداد سهام شرکت‌ها در نظر گرفته ‌‌می‌شود و در نتیجه شرکت‌های بزرگ تاثیر بیشتری در این شاخص دارند اما در شاخص کل هم‌وزن، بزرگی شرکت‌ها تعیین‌کننده نیست و شرکت‌ها تاثیر یکسانی بر آن دارند. برای مثال یکی از رویدادهای متداول بازار این است که بازار در کل روند نزولی دارد؛ اما چون سهام چند شرکت بزرگ روند صعودی داشته‌اند، شاخص کل رشد را نشان ‌‌می‌دهد.

با توجه به این موضوع به محاسبه شاخص هم ‌وزن می‌پردازیم:

سهم ۱: ۱۰۰۰ ریال

سهم ۲: ۳۰۰۰ ریال

سهم ۳: ۲۰۰۰ ریال

شاخص هم ‌وزن در سال ۱۳۶۹:

((۱۰۰۰ + ۳۰۰۰ + ۲۰۰۰) / (۱۰۰۰ + ۳۰۰۰ + ۲۰۰۰)) × ۱۰۰ = ۱۰۰

سهم ۱: ۲۰۰۰ ریال

سهم ۲: ۲۷۵۰ ریال

سهم ۳: ۲۵۰۰ ریال

در سال ۱۳۷۰ شاخص هم ‌وزن ‌‌می‌شود:

((۲۰۰۰ + ۲۷۵۰ + ۲۵۰۰) / (۱۰۰۰ + ۳۰۰۰ + ۲۰۰۰)) × ۱۰۰ = ۱۲۱

همان گونه که می‌بینید، در حالت عادی شاخص هم‌‌وزن رشد بیشتری در مقایسه با شاخص کل قیمت نشان ‌‌می‌دهد.

تحلیل‌ همزمان شاخص کل قیمت و هم‌وزن

معمولا در بازار بورس دو شاخص کل قیمت و هم‌وزن با هم تحلیل می‌شود.

وقتی روند شاخص کل قیمت صعودی و شاخص هم‌‌وزن نزولی باشد، یعنی بازار بیشتر روند نزولی داشته است و شاخص کل تنها به علت مثبت بودن شرکت‌های بزرگ روند مثبت را نشان ‌‌می‌دهد. اما در عکس این حالت، یعنی اگر شاخص کل نزولی و هم وزن صعودی باشد، نشان ‌‌می‌دهد که سهام شرکت‌های بزرگ روند نزولی داشته‌اند و باعث افت شاخص کل شده‌اند ولی اکثر سهام بازار روند افزایشی داشته‌اند. اگر این روند چند روز ادامه یابد، سرمایه‌گذاران برای کسب سود، سهام‌های کوچک‌تر را خریداری ‌‌می‌کنند.

در صورتی که هر دو شاخص روند نزولی داشته باشند، معمولا کل بازار روند کاهش قیمت را تجربه کرده و چنان چه این سقوط سهام چند روز پشت سر هم رخ دهد، اصطلاحا می‌گویند که بازار دچار رکود شده است.

در آخر اگر هم شاخص کل و هم شاخص هم‌وزن روند صعودی داشته باشند، معمولا کل بازار رشد داشته و ارزش سهام افزایش می‌یابد و قرار داشتن بازار در این حالت طی چند روز نشان از صعودی بودن بازار بورس در روزها یا ماه‌های آینده دارد.

بیشتر بخوانید

شاخص قیمت و بازده نقدی

این شاخص بورس نشانگر میزان بازدهی کل بازار است. سود کسب شده در بازار بورس از دو محل به دست می‌آید؛ یکی سود نقدی مصوب مجامع و دیگری سود کسب شده از افزایش ارزش سهام. شاخص قیمت و بازده نقدی هر دو مورد بالا را نشان می‌دهد و به شاخص TEDPIX معروف است.

این شاخص همچون شاخص کل محاسبه ‌‌می‌شود و تفاوت آن این است که در مخرج کسر علاوه بر قیمت، سود نقدی پرداختی سال پایه نیز در نظر گرفته ‌‌می‌شود.

شاخص بازده نقدی

در نگاه نخست به نام این شاخث، این سوال پیش می‌آید که تفاوت این شاخص بورس با شاخص قیمت و بازده نقدی چیست. پاسخ این است که در این شاخص فقط بازدهی سود نقدی (سود مصوب مجامع) محاسبه ‌‌می‌شود و از این طریق بازدهی همه سودهایی که شرکت‌های بورسی پرداخت کرد‌ه‌اند، محاسبه ‌‌می‌گردد.

موضوعی که در این زمینه مهم است، این است که زمانی که این شاخص روند نزولی داشته باشد؛ یعنی سود پایین‌تری در مجامع پرداخت شده و در این شرایط نباید انتظار سود نقدی بالا داشت و باید شیوه معاملات خود را تغییر داد.

شاخص صنعت و مالی

شرکت‌‌ها بر اساس نوع فعالیتی که دارند قابل تقسیم‌بندی هستند. اصلی‌ترین تقسیم بندی شرکت‌‌ها شامل شرکت‌های تولیدی و خدماتی ‌‌می‌شود. بیش از ۶۰ درصد شرکت‌های بورسی، تولیدی هستند و در زمره شاخص صنعت قرار می‌گیرند.

شرکت‌های مشاوره مالی و تأمین سرمایه نیز زیرمجموعه خدمات مالی هستند و در حوزه شاخص مالی قرار می‌گیرند. هر دوی این شاخص‌‌ها بر اساس میانگین شرکت‌های فعال در آن حوزه محاسبه ‌‌می‌شوند. اما تفاوت آن با شاخص کل در تعداد شرکت‌هایی است که شاخص سرمایه گذاری چیست؟ مورد محاسبه قرار می‌گیرند.

شاخص سهام شناور آزاد

شاخص سهام شناور یکی دیگر از شاخص‌های بازار سهام است. اما این شاخص بورس نشانگر چیست؟ معمولا عمده مالکیت شرکت‌های سهامی متعلق به شرکت‌های حقوقی است. وقتی شرکت یا سرمایه گذار حقوقی و حقیقی درصد زیادی از سهام شرکتی را در اختیار داشته باشد، از سهامداران اصلی آن شرکت محسوب می‌شود. در نتیجه مالکیت سهام آن فعال نیست و در بازار بورس داد و ستد نمی‌شود. زیرا سهامدار عمده نمی‌خواهد میزان نفوذ خود را در تصمیمات شرکت از دست بدهد.

شناور بودن سهم به معنی وجود امکان خرید و فروش سهام است. بخش عمده سهام شناور در دست سرمایه‌گذاران خرد و اکثرا حقیقی است. زیرا در این قشر معمولا خریدن سهام با این هدف نیست که نگهداری شود و یا در شرکت اعمال نفوذ گردد.

سهام شناور آزاد از جمله مواردی است که در سایت بورس به آدرس tsetmc.com نشان داده ‌‌می‌شوند. شاخص سهام شناور آزاد، آن قسمت از تحولات سهام شرکت را محاسبه ‌‌می‌کند که از سوی سهامداران خرد معامله ‌‌می‌شود. روش محاسبه این شاخص شبیه به فرمول شاخص کل است اما تعداد سهامی که به عنوان ضریب قیمت در آن محاسبه می‌شود، متفاوت است.

یکی از نکته‌های تحلیلی بسیار مهم این است که هر چه میزان و درصد شناور بودن سهام در بازار بورس بیشتر باشد، میزان این شاخص به شاخص کل نزدیک‌‌تر است. در مقابل هر چه درصد شناوری کمتر باشد؛ بازتاب شاخص سهام شناور آزاد واقعی‌‌تر است.

شاخص ۵۰ شرکت بزرگ‌تر

سازمان بورس اوراق بهادار تهران هر سه ماه یک بار، اسامی ۵۰ شرکت برتر فعال در بازار بورس را که بیشترین میزان نقدشوندگی را داشته‌اند، اعلام ‌‌می‌کند. شاخص این ۵۰ شرکت، میانگین وزنی آن را نشان ‌‌می‌دهد. در نتیجه روش محاسبه شاخص ۵۰ شرکت برتر شبیه شاخص کل است و تفاوت آن این است که تنها این ۵۰ شرکت در محاسبه در نظر گرفته ‌‌می‌شوند. در حالی که در شاخص کل قیمت، بیشتر از ۱۰۰ شرکت در نظر گرفته ‌‌می‌شود.

شاخص ۳۰ شرکت برتر

بر طبق ارزش روز هر شرکت، برتری آن در بورس محاسبه ‌‌می‌گردد. در محاسبه ارزش روز سهام شرکت‌‌ها از فرمول زیر استفاده ‌‌می‌شود:

فرمول محاسبه ارزش روز سهام شرکت

قیمت پایانی سهام × تعداد کل سهام شرکت

۳۰ شرکت برتر شرکت‌هایی را شامل ‌‌می‌شود که در مقام بالاتر فهرست شرکت‌های بازار بورس قرار داشته باشند. به طور معمول در زمانی که بازار در رکود قرار دارند و یا شاخص روند مشخصی ندارد، با معاملات بلوکی در سهام متعلق به این ۳۰ شرکت بزرگ‌تر، میزان شاخص را تغییر می‌دهند.

جمع‌بندی

از جمله داده‌های مهم بازار بورس، اعداد و ارقام شاخص‌های آن هستند. بازار بورس شاخص‌های متعددی دارد که هر یک روش محاسبه خاص خود را دارند. بورس تهران هشت شاخص اصلی دارد که مهم‌ترین آن‌ها شاخص کل قیمت و شاخص کل هم‌وزن هستند. نکته حائز اهمیت این است که برآورد این شاخص‌ها تنها دیدی کلی از روند فعلی بازار به دست ‌‌می‌دهد و برای تحلیل وضعیت بازار باید حتما چند روز یا هفته تحولات بورس را بررسی کرد تا بتوان نتیجه منطقی‌تری به دست آورد.

دلایل افت شاخص بورس چیست؟

دلایل افت شاخص بورس چیست؟

ایسنا/آذربایجان شرقی فعال بورس و مدرس دانشگاه، دلایل افت شاخص بورس طی روزهای اخیر را تشریح کرد.

سید احمد شکوری در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان این‌که طی دو روز گذشته شاخص بورس تهران از محدوده 326 هزار واحد به محدوده 308 هزار واحد رسیده و نزدیک 18 هزار واحد افت را به ثبت رسانده است، اظهار کرد: این افت شاخص، دلایل مختلفی دارد؛ از نظر تکنیکالی در محدوده 330هزار واحدی با یک مقاومت روانی مواجه بودیم که باعث ریزش از همین محدوده شده است.

وی در این رابطه ادامه داد: دلیل بعدی این افت شاخص مربوط به سرمایه گذاران غیرحرفه‌ایی است که با کوچک‌ترین ریزش سعی در خروج از بورس کرده و در این هنگام با شاخص سرمایه گذاری چیست؟ صف‌های فروش مواجه می‌شویم؛ البته تغییر و تحولات بازار پایه نیز در این ریزش نقش داشته و به جای این‌که تغییرات درصدی را در یک نماد به عنوان پایلوت انجام دهند، در تمامی سهام به اجرا گذاشتند که معتقدم تصمیم درستی نبود.

وی با بیان این‌که رشد بعضی از سهام‌ها نیز به خاطر علت‌های بنیادی و صرفا با قدرت پول افزایش یافته بود، بنابراین در بحث سیو سودها از طریق حقوقی‌ها عمل شد، افزود: به نظر می‌رسد که شاخص و البته کلیه سهام خود را با سایر بازارهای موازی تطبیق داده‌اند.

بازار بورس به زودی به آرامش خواهد رسید

شکوری با تاکید بر این‌که بازار بورس به زودی به آرامش خواهد رسید، گفت: شاخص بورس طی یک سال گذشته نزدیک سه برابر شده که این روند مدیریت استراتژیک مسئولان را می‌طلبد، چرا که هدایت این همه سرمایه در مسیر درست باعث بهره وری نظام اقتصادی کشور و کنترل تورم می‌شود.

وی در پاسخ به این‌که در شرایط افت شاخص بیشترین ضرر را چه کسانی می‌کنند؟ اظهار کرد: در این شرایط بیشترین افت شاخص متوجه افراد غیر حرفه‌ای است که وارد این بازار شده‌اند و با کوچکترین ریزش سعی در خروج از این بازار را دارند.

وی در توصیه‌ای به سرمایه‌گذاران تشریح کرد: سرمایه‌گذارانی که حرفه‌ای بوده و با صورت‌های مالی و مفاهیم بازار سرمایه آشنایی دارند بهتر هست از منابع رسمی مانند سازمان بورس یا سایت شاخص سرمایه گذاری چیست؟ کدال اطلاعات و تحلیل مورد نیازشان را دریافت کنند و به شایعات توجه نکرده و به کانال‌های مجازی نیز مراجعه نکنند.

سرمایه‌گذاران غیرحرفه‌ای چه کنند؟

مدیرعامل موسسه ارزش‌آفرینان مالی بازار سرمایه در این خصوص افزود: سرمایه گذاران غیرحرفه‌ای نیز بهتر است به صورت غیرمستقیم از طریق صندوق‌های سرمایه گذاری شرکت‌های سبد گردان در این رابطه اقدام کنند تا خدای نکرده دچار ضرر نشوند؛ همچنین می‌توانند با مراجعه به موسسات فعال در حوزه بورس و بحث آموزش در این رابطه آموزش‌های لازم را دریافت کنند؛ موسساتی همانند "موسسه ارزش آفرینان مالی بازار سرمایه" به‌عنوان اولین مرکز تخصصی آموزش سرمایه گذاری در شمالغرب کشور در این رابطه فعالیت داشته و طی یکسال گذشته نیز بیش از 1000 دانش‌پذیر را در این حوزه تربیت و روانه بازار سرمایه کرده است.

وی در پاسخ به این‌که چرا در مورد عملکرد شرکت‌ها و هلدینگ‌ها به درستی شفاف‌سازی نمی‌شود، گفت: قبلا یک رویه نانوشته وجود داشت و زمانی که قیمت سهام شرکت‌ها افزایش پیدا می‌کرد سازمان بورس از ناشر گزارش شفاف‌سازی‌ مطالبه می‌کرد، این رویه عملا زمانی که قیمت سهام یک شرکت رشد می‌کرد مورد استفاده قرار گرفته و کمتر در زمان‌های نزول قیمت به کار گرفته می‌شد.

شکوری با بیان این‌که در رویه جدید، شرکت‌هایی که ظرف پنج روز متوالی قیمت سهام‌شان 20درصد نوسان داشته باشد، بسته می‌شوند و شرکت موظف است در مورد نوسان قیمت شفاف‌سازی‌ کند، اما در عین حال نماد شرکت در روز معاملاتی بعد مورد بازگشایی قرار خواهد گرفت، اظهار کرد: اگر شرکت شفاف‌سازی‌ نکند، بورس تهران و فرابورس موظف‌اند این موضوع را از طریق اطلاعیه‌ای به اطلاع بازار رسانده و در مقابل نماد شرکت را باز کنند.

وی در این خصوص خاطرنشان کرد: اگر سهام شرکتی ظرف 15 روز 50درصد نوسان شاخص سرمایه گذاری چیست؟ داشته باشد، شرکت باید کنفرانس اطلاع‌رسانی منتشر کرده و طبق رویه نیز بورس خطاب به شرکت نامه‌ای ارسال کرده و اعلام می‌کند که حداکثر ظرف 48ساعت کنفرانس اطلاع‌رسانی برگزار و نتایج آن را افشا کند؛ در این روش اصل نامه روی سایت کدال قرار گرفته و رونوشت به شرکت اصلی ارسال می‌شود و در همین مدت تحلیلگران می‌توانند سؤالات خود را در سامانه کدال قرار دهند و شرکت نیز موظف است به همه این پرسش‌ها پاسخ دهد.

وی در این رابطه تاکید کرد: اگر در این میان شرکتی اطلاعات درستی را روانه کدال نکند، مسئولان وظیفه دارند تا نسبت به برخورد با شرکت از طریق راهکاری‌های پیش بینی شده اقدام کنند.

این کارشناس بورس افزود: انتظار داریم تا پایان سال اگر نقدینگی از 1500 میلیارد تومان کاهش نیابد، رشد شاخص بورس ادامه داشته باشد، همچنین در شرایط فعلی که بازارهای موازی مثل طلا و ارز رشدی ندارند، بهترین فرصت برای سرمایه گذاری برای سهام های بنیادی که زیر ارزش ذاتی معامله می شوند با دید میان مدت و بلند مدت وجود دارد.

شاخص بورس چیست؟(ویدئو)

شاخص بورس چیست؟

یکی از اصطلاحات رایج در بازار بورس، شاخص یا Index است. اما به راستی شاخص چیست و چه کاربردی دارد؟ در این مقاله سعی داریم به ساده ترین روش ممکن، شاخص بورس (ایندکس بورس) را تعریف کرده و انواع آن را بشناسیم. پس برای شناخت ایندکس با این مقاله همراه باشید.

فهرست محتوای این مقاله

کل

کل هم وزن

قیمت

قیمت هم وزن

آزاد شناور

50 شرکت فعال تر

مالی

صنعت

ایندکس(شاخص کل) چیست؟

شاخص بورس چیست؟ آکادمی طهرانی

شاخص بورس شامل یک عدد و نشان دهنده میانگینی از کلیت اتفاقات و حالات بورس است. در هر روز که معاملات بورس انجام می شود، عدد آن نسبت به روز قبل تغییری معمولاً جزئی می کند. این تغییر شاخص سرمایه گذاری چیست؟ یا باعث بالاتر رفتن عدد آن می شود که در این حالت با رنگ سبز نشان داده خواهد شد، یا باعث کمتر شدن عدد آن می شود که با رنگ قرمز نمایش داده می شود.

در سابقه آن هم اعداد زیادی به ثبت رسیده که مجموع این اعداد یک روند را برای شاخص بورس نشان می دهد. روند شاخص بورس تهران از ابتدا یک روند صعودی را داشته و هر چند در برهه هایی از زمان دچار اصلاح و یا ریزش شده اما هم چنان کلیت روند خود را در فاز صعودی حفظ نموده است.

انواع شاخص کدام است؟

شاخص کل بورس- آموزش بورس

شاخص کل

این مورد بیشتر از بقیه موارد برای عموم مردم شناخته شده است، نشان دهنده ی کلیت اتفاقات در همه بخش های بورس است. در این نوع هم تغییرات بازده قیمت سهام شرکت های بورسی و هم بازده نقدی حاصل از سود شرکت ها لحاظ شده است.

عدد پایه برای محاسبه آن عدد 100 بوده و سال پایه نیز 1369 است. برای محاسبه شاخص کل از فرمول زیر استفاده می شود:شاخص سرمایه گذاری چیست؟

شاخص کل هم وزن

این نیز شبیه مورد قبل است با این تفاوت که در محاسبه به تمامی شرکت ها به یک اندازه ارزش یا به اصطلاح وزن می دهد و بین بزرگترین شرکت بورسی و کوچک ترین آنها تفاوتی قائل نیست.

قیمت

در محاسبات خود فقط از افزایش و یا کاهش قیمت سهام شرکت ها استفاده نموده و تغییرات حاصل از تقسیم سود نقدی را در محاسبات دخیل نمی کند.

قیمت هم وزن

به مانند شاخص قیمت عمل نموده و مثل شاخص کل هم وزن تفاوتی برای بزرگی و کوچکی شرکت ها قائل نیست.

آزاد شناور

برای درک این مورد ابتدا باید به معنای سهام آزاد شناور پی ببریم. سهام آزاد شناور به تعداد برگ سهامی گفته می شود که معامله گران آنها را به منظور فروش در کوتاه مدت و یا میان مدت خریداری نموده اند.

این دسته از معامله گران قصدی از بابت فروش سهام در بازه های زمانی کوتاه یا میان مدتی ندارند و بیشتر به فکر استفاده های مدیریتی از تعداد سهامی که در دست دارند هستند.

حال که به این مفهوم دست یافتیم، درک شاخص سهام آزاد شناور نیز تسهیل شده و می دانیم که این نوع به بررسی کدام دسته از سهام پرداخته و چه چیزی به ما نشان می دهد.

50 شرکت فعال تر

فقط به بررسی 50 شرکتی می پردازد که از توجه و اقبال بیشتری در بازار برخوردارند.

مالی

نشان دهنده عملکرد شرکت های سرمایه گذاری، مشاوره ی مالی و تأمین سرمایه است.

صنعت

به بررسی شرکت های صنعتی می پردازد.

بررسی کارآیی ایندکس(شاخص کل) در تحلیل های معامله گران

شاخص بورس چیست؟

همان طور که گفته شد، شاخص ها نماینده ای از میانگین کلیت بازار هستند. اگر مثبت شد به معنی رشد تمام شرکت ها نیست و اگر دچار افت شد لزوماً تمام شرکت ها منفی نخواهند بود.

به طور کلی اگر یک معامله گر در سبد سهام خود از سهام همه شرکت ها به اندازه وزن آن شرکت قرار دهد، سود یا زیان او برابر با تغییرات شاخص کل خواهد بود.

در غیر این صورت لزوماً رابطه ی مستقیمی بین سبد سهام معامله گر و شاخص کل وجود نخواهد داشت. اما بررسی تغییرات عدد آن از این رو برای تحلیلگران حائز اهمیت است که دید کلی نسبت به وضعیت سودآوری و رشد قیمت سهام به معامله گران خواهد داد.

نمودار شاخص ها نشان دهنده سابقه و حال بازار است. تحلیل گران با استفاده از این اعداد می توانند وضعیت حال حاضر بازار را با گذشته آن مقایسه نموده و حتی دورنمایی از آینده بازار را به تصویر بکشند.

پس نوسانات کلی بازار هر چند تأثیر مستقیمی روی قیمت سهام ندارد اما یک دید کلی به تحلیل‌ گران و معامله گران درباره آینده بازار و اتفاقات آن خواهد داد که در تصمیم گیری ها تأثیر گذار خواهد بود.

جمع بندی مقاله شاخص بورس


شاخص بورس

در این مقاله به ماهیت شاخص ها و انواع آن پرداختیم و نیز تعدادی از آنها را که در بین عموم شناخته شده تر بوده و بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند را بررسی کردیم. در ادامه اهمیت وجود آنها را در تحلیل بازار و برای استفاده معامله گران بررسی نمودیم.

در این باره ذکر چند نکته ضروری به نظر می رسد. اول این که برخی از تحلیل گران اصولاً اعتقادی به تحلیل پذیری ایندکس ها به روش تکنیکال نداشته و فقط از آنها در راستای استفاده بصری و به دست آوردن دید کلی از بازار استفاده می نمایند.

اما گروهی از تحلیل گران نیز همانند تحلیل سهام شرکت ها با اعداد شاخص رفتار نموده و آنها را با همان روش ها تحلیل می نمایند. این دسته از تحلیل گران معتقدند که آینده سهام ها در آینده شاخص ها نهفته است و به عنوان یک گزینه قابل بررسی می باشد.

نکته بعدی این که اتکای صرف به اعداد ایندکس جهت تحلیل روند نمادها کاری بسیار اشتباه و اشتباهی جبران نشدنی خواهد بود که می تواند ضررهای جبران ناپذیری به معامله گر وارد نماید.

برای استفاده بیشتر از آموزش های بورسی و نیز آموزش های در رابطه با شاخص های بازار می توانید به سایت آکادمی طهرانی مراجعه نموده و از مطالب مفید آن بهره مند شوید.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.